طراحی روف گاردن شیک و مدرن امروزه بیش از پیش مورد استقبال قرار گرفته است. علاوه بر آنکه بام هر خانه به عنوان نمای پنجم بنا، میتواند با داشتن طراحی فضای سبز اصولی، کاربری مناسبی برای فعالیتهای جمعی و تفریحات مختلف پیدا کند. اینکار با افزودن به ارزش ملک باعث تنوع فضایی آن نیز میشود. به همین دلیل ما در این مطلب آموزشی از سایت رستا دیزاین به بررسی نکات مهم برای طراحی بام سبز، ایدههای جدید طراحی، مراحل انجام آن و نمایش انواع عکس روف گاردن میپردازیم.
نکات کلیدی طراحی روف گاردن پشت بام
طراحی روف گاردن بر روی پشت بام منازل مسکونی و یا تجاری بیشتر از قرار دادن گلدان یا کاشت گیاهان است. اجرای اصولی اینکار نیازمند یک طراحی دقیق و حساب شده توسط یک فرد متخصص است. به همین دلیل در این بخش سعی میکنیم با بررسی برخی از مهمترین نکات اینکار شرایط اولیه را بررسی کنیم.
1. بررسی زیرساختهای اولیه و شرایط اجرا
به عنوان اولین و مهمترین نکته، در ابتدا باید از شرایط اجرایی بودن روف گاردن مطمئن شد. از آنجایی که روف گاردن هم دارای بار مرده و هم بار زنده در ساختمان است، معماران و طراحان پروژه معمولا مقاوم سازی لازم را در زمان ساخت درنظر میگیرند. اما در صورتی که ساختمان از پیش ساخته شده باشد، لازم است ابتدا امکان اینکار مورد بررسی قرار بگیرد. زیرا سازه پشت بام باید توانایی تحمل وزن خاک، گیاهان و تجهیزات مربوطه بر روی پشت بام را داشته باشد. در این زمینه معمار دارای تجربه در زمینه طراحی لندسکیپ و روف گاردن میتواند پس از بررسی فنی، طراحی متناسب با شرایط موجود داشته باشد.
2. انتخاب گیاهان مناسب
از دیگر موارد کلیدی در اجرای روف گاردن، انتخاب گیاهان مناسب و تامین شرایط نگهداری از آنها است. بسیاری اوقات ممکن است حتی پروژههای پر هزینه طراحی روف گاردن نیز به دلیل عدم کاشت مناسب گیاهان و تامین آب آنها، پس از مدتی دچار مشکلاتی شوند. همانطور که در مطلب گیاهان مناسب ویلا نیز اشاره کردیم، انتخاب درست گیاهان میتواند علاوه بر زیبایی بیشتر فضای روف گاردن باعث ایجاد صرفه اقتصادی در پروژه نیز شود.
از آنجایی که گیاهان در پشت بام با شرایط متفاوتی نسبت به روی زمین مواجه هستند، لازم است در برابر تابش آفتاب و همچنین وزش باد مقاوت بیشتری داشته باشند تا آسیبی به آنها وارد نشود. همچنین با توجه به تابش بیشتر آفتاب بر روی پشت بام و کاهش میزان سایه اندازیها، لازم است تبخیر آب نیز درنظر گرفته شود و برای کنترل این مسئله از سیستم آبیاری هوشمند استفاده شود.
3. طراحی متفاوت و دیزاین کاربردی
از دیگر نکات حائز اهمیت در زمینه طراحی بام سبز ساختمان، طراحی مناسب و معمارانه آن است. زیرا روف گاردن تنها کاربرد تجملاتی ندارد و میتواند حتی برای کاربریهای مختلف مثل مهمانیهای خانوادگی، دورهمیها، فضای مطالعه یا حتی برای پروش گیاهان و سبزیجات نیز درنظر گرفته شود. به همین خاطر طراحی اصولی بخشهای مختلف کاربریهای مفیدی را برای فضا تامین میکند تا پروژه را تبدیل به کاری ارزشمند و اقتصادی کند.
در این بین نقش طراح و معمار پروژه میتواند به خوبی روف گاردن را از یک محیط تزئینی به فضایی هدفمند و مهم تبدیل کند. در صورتی که شما نیز قصد طراحی روف گاردن را دارید، میتوانید از گروه معماری رستا دیزاین برای این منظور کمک بگیرید. آتلیه رستا دیزاین با سالها سابقه در زمینه طراحی ویلا و لندسکیپ، بازسازی و همچنین طراحی روف گاردن پشت بام، میتواند به شما برای داشتن فضایی متفاوت و کاربردی کمک کند. شما برای دریافت مشاوره رایگان تنها لازم است از طریق شماره 09129285812 با ما تماس بگیرید یا از طریق شبکههای اجتماعی پیغام ارسال کنید.
4. توجه به کاربری فضا
هر محیطی میتواند با توجه به نیازهای کاربران شکل متفاوتی به خود بگیرد. به همین خاطر پیش از شروع طراحی لازم است با نیازسنجی مناسب، از سبک مناسب برای اینمنظور استفاده شود. به طور مثال طراحی روف گاردن مدرن میتواند برای ساختمانهای جدید مناسب باشد و در اجرای آنها میشود از متریالهای جدید مثل سنگهای کیوبیک، سنگهای فناوری شده، کفپوش ترمووود یا ترموپلاست و پنل های کامپوزیت دکوراتیو و بتن اکسپوز استفاده کرد.
مراحل اجرای روف گاردن
طراحی بام سبز نیازمند طی کردن فرایندی است که از طراحیهای ساده بر روی کاغذ تا درنظرگیری جزئیات فنی و اجرا ادامه پیدا میکند. برای آنکه این روند به شکل درستی طی شود و به نتیجه مناسبی برسد، لازم است برخی مراحل به ترتیب انجام شود که در ادامه آنها را معرفی میکنیم.
برنامه ریزی و طراحی
در ابتداییترین گام لازم است تا وضع موجود بام و همچنین شرایط آن توسط مهندس معمار و سازه بررسی شود تا ظرفیت ممکن برای تحمل بار مشخص شود. سپس در طی جلسات با کارفرما نیازهای پروژه و بودجه آن مشخص میشود. این موارد تعیین کننده شکل طراحی، تنوع گیاهان و همچنین تجهیزات بکار رفته است. سپس لازم است بر اساس مولفههای مشخص شده دیاگرامهای ارتباطی، زون بندی و همچنین نقشههای حرکتی مشخص شود. در ادامه نقشههای کاملتر فاز دو به همراه جزئیات محل قرارگیری گیاهان، مبلمان، مسیرهای حرکتی، نورپردازی و همچنین سیستم آبیاری مشخص خواهد شد.
آمادهسازی بستر و عایق بندی
استفاده از گیاهان در طراحی بام میتواند به دو شکل کاشت در بستر پروژه و کاشت در باکسهای مخصوص باشد. کاشت و طراحی گیاهان در باکس دارای مزیتهایی مثل قابلیت رسیدگی بهتر به گیاهان، عدم تخریب و آسیب به سازه و همچنین امکان جا به جایی و ایجاد تغییرات است. این روش بیشتر مناسب طراحی روف گاردن پس از ساخته شدن پروژه است زیرا بر اساس مقاومت سازه میتوان حجم، موقعیت و تعداد باکس گیاهان را کنترل کرد.
در روش کاشت گیاهان در بستر نیز لازم است از ابتدا ملاحظات بار وارد شده گیاهان به سازه و سقف درنظر گرفته شود. بنابراین با احتساب وزن خاک لازم است سقف مقاوم سازی و در برابر آب و رطوبت به طور ویژه عایق بندی شود. توجه داشته باشید که هر یک متر مربع کاشت گیاهان میتواند تا 500 کیلوگرم به سازه بار وارد کند. در این روش پس از تکمیل طراحی، لازم است پاکسازی سطح بام و خارج کردن موارد اضافه از روی آن، انجام شود. سپس اجرای لایه عایق رطوبتی مثل لایههای پلیمری برای نفوذ آب به طبقات پایین ضروری است. پس از آن یک لایه ضد ریشه تحت عنوان Root Barrier نصب میشود تا از گسترش ریشه گیاهان کشت شده و آسیب به عایق رطوبتی جلوگیری کند.
نصب تجهیزات زیرساختی
پس از آماده سازی بستر اولیه کاشت گیاهان، لازم است تا تجهیزات مربوط به آب رسانی و زهکشی (Drainage System) نصب شود. برای این منظور میتوان از لولهها یا تایلهای مخصوص زه کشی استفاده کرد. این تجهیزات اهمیت ویژهای دارند زیرا باعث میشوند تا آب اضافی به سادگی از ناودان یا لولههای درنظر گرفته شده خارج شود و به مرور موجب پوسیدی ریشهها یا آسیب به بستر نشود.
از دیگر تجهیزات مهم در طراحی روف گاردن، سیستمهای مربوط به آبیاری است. برای اینکار لولههایی باید درنظر گرفته شود که بتواند به صورت قطرهای یا با سیستم پاششی (Sprinkler) فرآیند آبیاری را به صورت اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک انجام دهید. در ادامه برای نورپردازی و تامین برق سایر تجهیزات نیز باید سرسیم در محل طراحی شده قرار بگیرد.
خاک ریزی محل موردنظر
حال بر اساس طراحی انجام شده میتوان در مکانهای لازم خاک ریزی را انجام داد. نوع خاک استفاده شده در طراحی روف گاردن کوچک یا بزرگ اهمیت دارد. برای این منظور بهتر است از خاکهای سبک که ترکیبی از کوکپیت، پرلیت کمپوست و خاک هستند استفاده کنید تا علاوه بر غنی بودن وزن کمتری نیز به سازه وارد شود.
مرحله کاشت گیاهان
در اینجا نوبت به کاشت گیاهان مطابق با طراحی انجام شده و تکمیل فضای سبز میرسد. برای این منظور مهم است که ابتدا از کاشت گیاهان بزرگ شروع کنید و سپس گیاهان کوچکتر را بکارید. استفاده از گلها و بوتههای کوچک به عنوان پر کننده میتواند زیبایی بیشتری به محیط روف گاردن بدهد. در صورتی که قصد صرفهجویی بیشتر برای طراحی روف گاردن ساده را داشته باشید، میتوانید برخی گیاهان را در گلدانهای مخصوص بکارید تا به این وسیله از هزینههای لایه بندی و آماده سازی کم کنید.
تکمیل دکوراسیون و دیزاین داخلی
در این مرحله میتوان به جزئیات بیشتری مثل کف سازی، قرار دادن آلاچیق یا پرگولار، مبلمان، عناصر دکوراتیو، نورپردازی و مواردی مثل آبنما، تاب … بر اساس طراحی پرداخت. پس از انجام این موارد فضای روف گاردن قابل استفاده و بهرهبرداری خواهد بود و میتوان از آن لذت برد.
توجه داشته باشید که در بین این مراحل فرایندهایی مثل عایق بندی، زهکشی و طراحی بسیار تخصصی هستند و بهتر است آنها را به افراد متخصص بسپارید. زیرا در غیر این صورت ممکن است به سازه و سایر بخشهای ساختمان آسیب وارد شود.
هزینه اجرای روف گاردن
هزینه طراحی و اجرای روف گاردن به مولفههای مختلفی مثل متراژ فضا، تجهیزات مورد نیاز، میزان فضای سبز و همچنین پیچیدگی طراحی دارد. بر اساس درخواست کارفرمای پروژه میتوان طراحی روف گاردن ساده یا لوکس و پر کارتری را انجام داد.
برای کاهش هزینههای اجرا و طراحی روف گاردن میتوان از متریالهای اقتصادیتری برای این منظور استفاده کرد و در زمینه انتخاب نوع و تعداد گیاهان نیز دقت بیشتری داشت. همچنین میتوان به جای استفاده از سیستمهای اتوماتیک برای آبیاری، از نمونههای نیمه اتوماتیک استفاده کرد. در زمینه داشتن طراحی مناسب و کاهش هزینههای ساخت روف گاردن، معمار و متخصصین این حوزه میتوانند به شما کمک کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره هزینه اجرای روف گاردن و شرایط آن توصیه میکنیم تا با آتلیه معماری رستا دیزاین ارتباط برقرار نمایید تا علاوه بر دریافت مشاوره رایگان از جزئیات این پروسه مطلع شوید.
پروژه روف گاردن لیکا اجزا شده در آتلیه رستا دیزاین
پروژه روفگاردن لیکا یکی از نمونههای شاخص مجموعه رستا دیزاین است که در آن تلاش شد نیازهای عملکردی کارفرما در کنار یک ایده هویتی و منحصربهفرد پاسخ داده شود. در این پروژه فضاهایی مانند نشیمن VIP، آشپزخانه و بخشهای متنوع برای دورهمی و استفاده جمعی در نظر گرفته شد و همزمان جانمایی تاسیسات سرمایشی و گرمایشی نیز به شکلی انجام شد که ضمن دسترسی مناسب، از دید مستقیم پنهان بماند و باعث اختشاش بصری در فضا نشود. نتیجه این رویکرد، شکلگیری بامی مدرن، منظم و کاربردی بود که هم از نظر زیباییشناسی و هم از نظر عملکردی، پاسخگوی نیاز پروژه است.
نکته متمایز این پروژه، استفاده خلاقانه از متریال لیکا در بخشهای مختلف طراحی است؛ بهطوری که بلوکهای لیکا نتنها در ساخت نشیمنها، کف و بخشی از نما به کار گرفته شدند، بلکه به عنوان عنصری هویتساز، ماهیت پروژه و ارتباط مستقیم آن با کارخانه تولید بلوک را نیز به نمایش گذاشتند. این انتخاب هوشمندانه باعث شد علاوه بر کنترل هزینهها و استفاده از متریالی اقتصادی، خود محصول کارخانه نیز به شکلی ملموس و کاربردی در پروژه پرزنت شود و زبان طراحی یکپارچه و قابلتشخیصی برای روفگاردن شکل بگیرد.
معرفی سبک چیدمان و عکس روف گاردن
در این قسمت چندین نمونه از عکس روف گاردن را برای معرفی انواع سبکهای طراحی آن با شما به اشتراک میگذاریم تا بتوانید با الهام گرفتن از آنها دیزاین بهتری را برای بام درنظر بگیرید.
1. طراحی روف گاردن مدرن
در طراحی روف گاردن مدرن لازم است به مواردی مثل سادگی در خطوط و فرم طراحی و همچنین انتخاب متریالهای جدید و امروزی مثل انواع ترمووود، ترموپلاست، بتن اکسپوز،شیشه و بافت و طرحهای ساده را درنظر بگیرید. نورپردازی هدفمند، استفاده از مبلمان مدرن و گیاهان متناسب با این سبک نیز میتواند بر جلوه نهایی تاثیرگذار باشد.
2. طراحی روف گاردن ساده و مینیمال
3. طراحی روف گاردن روستیک
4. روف گاردن کلاسیک
5. طراحی روف گاردن سنتی
ایده طراحی روف گاردن کوچک و بزرگ
برای طراحی روف گاردن کوچک باید به خاطر داشته باشید که اولویت مهم چند منظوره بودن فضا و پرهیز از شلوغ کردن طراحی است. اختصاص دادن کاربریهای متنوع به فضاهای کوچک میتواند باعث استفاده هرچه بهتر از محدودیتها شود. به طور مثال برای این منظور میتوان از مبلمانهای تاشو و کم جا استفاده کرد تا در صورت نیاز آنها را به سرعت حمع کرد و فرم تازه ای به بام داد.
در صورتی که متراژ بام محدود باشد، به جای قرار دادن گلدان های بزرگ برای تامین منظر سبز، میتوان از دیوارهای سبز و فلاورباکسهای عمودی و آویزان استفاده کرد تا فضای رفت و آمد نیز اشغال نشود. استفاده دقیق از گیاهانی با قد متوسط و ظریف با قیچی خوری مطلوب به جای گیاهان بزرگ و حجیم نیز میتواند برای طراحی روف گاردن کوچک انتخابی مناسب باشد. طراحی فضاهای کوچک با کفسازی یکپارچه و استفاده از متریالهای با رنگ روشن و بافت ظریف نیز میتواند از دیگر موارد تاثیرگذار در برای بزرگتر دیده شدن فضا باشد.
در طراحی روف گاردنهای بزرگ، زون بندی فضا مورد توجه قرار میگیرد. بخش بندی مناسب میتواند برای هر قسمت سناریو و کاربری مناسبی را ایجاد کند تا در نهایت هر فضا عملکرد منحصر به فردی داشته باشد. به طور مثال درنظر گرفتن نشیمن، بخش آشپزخانه و باربیکیو، نهارخوری، حوضچه آب، فضاها دکوراتیو، قسمتهای خصوصی و حتی بخشهای مربوط به سرگرمی میتواند فضای روف گاردن را بسیار متنوع و جذاب کند.
در ادامه یکی دیگر از مباحث حائز اهمیت در طراحی روف گاردنهای بزرگ و لاکچری، توجه به نور پردازی مناسب و لایهای، استفاده از مواردی مثل چراغهای دفنی، نورهای مخفی، استفاده از نورهایی با دمای رنگی مناسب است. در طراحی روف گاردن پشت بام با مقیاس بزرگ میتوان از انواع آیتمهای تزئینی مثل آبنما، پرگولار و آلاچیق نیز برای داشتن فضایی جذابتر استفاده کرد.
جمع بندی
طراحی روف گاردن و بام سبز در پشت بام ساختمانهای مسکونی و یا تجاری علاوه بر جذب بیشتر افراد، میتواند از لحاظ محیط زیستی نیز سودمند باشد. برای این منظور ابتدا لازم است پس از توجه به اولویتبندیهای اجرای روف گاردن، از یک مجموعه متخصص برای طراحی و اجرای آن کمک گرفت. مواردی مثل کاشت گیاهان، تجهیزات استفاده شده و نوع طراحی نیز در این بین میتوانند هزینههای اجرا را تحت تاثیر قرار دهند.
از اینکه تا انتهای این محتوای آموزشی ما را همراهی کردید متشکریم. برای دیدن نمونه کارهای بیشتر ما میتوانید از قسمت نمونه کارهای رستا دیزاین بازدید کنید و محتواهای بیشتر را از بخش مجله مطالعه کنید.